ރާއްޖޭގައި ވިއްކާ މުދަލާއި، ފޯރުކޮށްދޭ ޚިދުމަތުން ނަގަމުންދާ ޓެކްސް ނުވަތަ ޖީއެސްޓީއަށް ގެންނަ ބަދަލުތަކަކީ ވިޔަފާރިކުރާ ފަރާތްތަކާއި މުދާ އެތެރެކުރާ ފަރާތްތަކަށް އެނގުން މުހިއްމު ބަދަލުތަކެކެވެ.
ބާޒާރުގައި ވިއްކާ ހުރިހާ މުދަލާއި ޚިދުމަތްތަކުން ޓެކްސް ނަގަނީ އެއް މިންވަރަކަށް ނޫނެވެ. ބައެއް މުދަލާއި ހިދުމަތުން ސުން ރޭޓުގައި ޓެކްސް ނަގާއިރު، ބައެއް މުދަލާއި ހިދުމަތްތައްވަނީ ޖީ.އެސް.ޓީ އިން އިސްތިސްނާ ކުރެވިފައެވެ. އެހެންކަމުން މުދަލާއި ހިދުމަތްތަކުން ނަގާ ޓެކުހުގައި ހުންނަ ތަފާތު ދެނެގަތުމަކީ މާލީ ކަންކަމުގައި ދުރާލާ ނިންމުންތައް ނިންމުމަށް ވިޔަފާރިވެރިންނާއި މުދާ އެތެރެކުރާ ފަރާތްތަކަށް ފަސޭހަވާނޭކަމެކެވެ.
ސުން-ރޭޓުގައި ޓެކްސް ނެގޭ މުދަލާއި ޚިދުމަތްތަކަކީ ޖީ.އެސް.ޓީ ނިޒާމުގެ ދަށުގައި ހިމެނުނު ނަމަވެސް ޓެކްސް ނުނެގޭނެ ކަމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ މުދަލާއި ހިދުމަތްތަކެވެ. މީގެ ތެރޭގައި އެކްސްޕޯޓް ކުރެވޭ މުހިންމު ތަކެއްޗާއި އަސާސީ މުދާ ހިމެނެއެވެ. މިސާލަކަށް، ދިވެހިރާއްޖެއިން އެކްސްޕޯޓް ކުރެވޭ ހުރިހާ މުދަލެއް، އޭގެ ތެރޭގައި މަހުގެ އުފެއްދުންތަކާއި އަތްތެރި މަސައްކަތުގެ ތެރެއިން ތައްޔާރުކުރާ ސުވެނިއާ ތަކެތި ހިމެނެއެވެ.
ހަމައެހެންމެ، ހަނޑޫ، ހަކުރު، ފުށް، ލޮނު އަދި ކުޑަކުދިންގެ ކާނާ ފަދަ އަސާސީ ކާބޯތަކެއްޗަކީވެސް ސުން-ރޭޓުގައި ޓެކްސް ނަގާ ތަކެއްޗެވެ. މީގެ އިތުރުން، ބައިނަލްއަޤްވާމީ ދަތުރުފަތުރުގެ ޚިދުމަތްތައް، މިސާލަކަށް ރާއްޖެއިން ބޭރަށް ކުރާ ދަތުރުތަކުގެ ވައިގެ ޓިކެޓްވެސް މި ގިންތީގައި ހިމެނެއެވެ.
މީގެ އިތުރުން، ޖީ.އެސް.ޓީން އިސްތިސްނާ ކުރެވިފައިވާ ތަކެތި ވަނީ މުޅި ޓެކްސް ނިޒާމުން ބޭރުގައެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ލޯނުގެ އިންޓްރެސްޓާއި ބޭންކިންގ މުޢާމަލާތްތައް ފަދަ މާލީ ޚިދުމަތްތައް ހިމެނެއެވެ. މިފަދަ ހިދުމަތްތަކުން ޖީ.އެސް.ޓީ ނުނެގޭނެއެވެ. އަދި ގޯތިގެދޮރުގެ ކުލިވެސް ވަނީ ޓެކްސްއިން އިސްތިސްނާ ކުރެވިފައިވެއެވެ. ޖީއެސްޓި އިސްތިސްނާ ކުރެވިފައިވާ އެހެނިހެން ތަކެތީގެ ތެރޭގައި ކުންފުނިތަކުގެ ހިއްސާ އަދި ސެކިއުރިޓީޒް ވިއްކުމާއި، ޕާސްޕޯޓާއި ވިސާ ފީ ފަދަ ޚިދުމަތްތައް ހިމެނެއެވެ.
ސުން-ރޭޓުގައި ޓެކްސް ނަގާ ހިދުމަތްތަކާއި ތަކެތީގެ އިތުރުން ޓެކްސް އިސްތިސްނާ ކުރެވިފައިވާ ތަކެތި ހުރުމުގެ މަޤްޞަދަކީ މަދު އާމްދަނީއެއް ލިބޭ ފަރާތްތައް ހިމާޔަތްކޮށް، އަސާސީ މުދަލާއި ޚިދުމަތްތަކަށް ޓެކްސް ނެގުމުން ދުރުހެލިވުމެވެ. މި ނިޒާމުގެ ސަބަބުން ހަނޑޫ، ހަކުރު އަދި ފުށް ފަދަ އަސާސީ ކާބޯތަކެއްޗާއި ޞިއްޙީ އުފެއްދުންތައް އަތްފޯރާ އަގުގައި ލިބެން ހުރެއެވެ. އަދި މާލީ އަދި ގޯތިގެދޮރުގެ ދާއިރާތަކުގެ މުޢާމަލާތްތައް ފަސޭހަވެގެންދެއެވެ. އަދި އެކްސްޕޯޓް ކުރާ ތަކެތިން ޓެކްސް ނުނެގުމުގެ ސަބަބުން ދިވެހި އުފެއްދުންތައް ދުނިޔޭގެ މާކެޓުގައި ވާދަވެރި އަގުތަކެއްގައި ވިއްކުމަށް މަގުފަހިވެއެވެ.
ވިޔަފާރިތަކާއި މުދާ އެތެރެކުރާ ފަރާތްތަކުން ސުން-ރޭޓުގެ ޓެކްސް ގިންތީގައި ހިމެނޭ ތަކެއްޗަށް އަހުލުވެރިވުމަކީ ރަނގަޅު ބަޖެޓެއް ރޭވުމަށާއި ޓެކްސްގެ ޤާނޫނުތަކާ އެއްގޮތަށް ޢަމަލުކުރުމަށް އެހީތެރިވެދޭނެ ކަމެކެވެ. މޯލްޑިވްސް އިންލަންޑް ރެވެނިއު އޮތޯރިޓީ (މީރާ) އިން ގަވާއިދުން އަޕްޑޭޓް ކުރެވިފައިވާ ލިސްޓުތަކާއި އިރުޝާދުތައް ޝާއިޢުކުރެއެވެ. އަދި މި މަޢުލޫމާތު އަޕްޑޭޓްކޮށް ބެލެހެއްޓުމަކީ ބޭކާރު ޓެކްސް ދެއްކުމާއި ޖޫރިމަނާ ކުރެވުމުން ސަލާމަތްވުމަށް އެހީތެރިވެދޭނެ ކަމެކެވެ. ޓެކްސްގެ ނިޒާމަށް އަންނަމުންދާ ބަދަލުތަކާއެކު، މި އަސާސީ ގިންތިތައް ދެނެގަތުމަކީ ވިޔަފާރިއާއި މާލީ ކަންކަމުގައި އުޅޭ ފަރާތްތަކުގެ އިތުރުން، އާއްމުންނަށްވެސް މުހިއްމުކަމެކެވެ.
